گونه‌های مختلف سنگ‌های ساختمانی و نما

به موادی از پوسته زمین که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، سنگ به وجود می‌آید. ولی خاک توده‌ای از ذرات با دانه‌های منفصل یا دارای پیوند سست می‌باشد که به علت هوازدگی سنگ‌ها و به‌طور برجا تشکیل‌شده است. بنابراین در مهندسی و کارهای ساختمانی قابلیت حفاری مصالح زمین‌شناسی به‌عنوان شاخصی در دسته بندی آن‌ها به دو گروه سنگ و خاک کاربرد دارد.

طرز تهیه سنگ‌ها و انواع آن

تکه‌های بزرگ سنگی که از معدن حاصل می‌شوند با اسم “سنگ قله” شناخته می‌شود. نباید سنگ قله در زیر تیغه برش، خرد شود و حتی‌المقدور باید در اندازه‌های بزرگ و قابل حمل باشد. سنگ قله را به‌وسیله دیلم، دست انفجار و یا برش از معدن استحصال می‌کنند و بر اساس نوع جنس و کاربرد آن در کارگاه توسط عملیات مکانیکی آماده فعالیت می‌سازند.

سنگ‌هایی با کاربرد خشن و باربر را توسط تیشه و چکش مهیا می‌نمایند و سنگ‌های تزئینی را نخست برش داده و سپس در حین برش شستشو می‌دهند تا سنگ شسته شده و خاک آن گرفته شود، آنگاه بر اساس اهمیت و مرغوبیت، آن را ساب و جلا می‌دهند .

سنگ‌هایی که در ساختمان به کارمی‌روند با نام‌های سنگ قواره، سنگ بادبر ،سنگ لاشه‌، و سنگ پلاک شناخته می‌شوند.

۱- سنگ بادبر (مالون): نوعی از سنگ که با تیشه‌کاری کاملاً حالت منظمی یافته و به‌خصوص یک سمت آن شکل صاف به خود می‌گیرد.

سنگ بادبر را در سنگفرش و پله، پل‌سازی، جدول‌سازی،  تونل سازی، دیوارهای باربر و غیر باربر استفاده می‌کنند و یکی از عمده‌ترین استفاده‌های مهندسی سنگ لاشه و مالون به‌خصوص در نقاط کوهستانی پیاده سازی قوس‌های سنگی است که در درگاه‌ها، پل‌ها، و طاق زیرین دالان‌های سنگی استفاده می‌شوند.

۲- سنگ قواره: سنگی است که از سنگ لاشه حاصل می‌شود و در کارگاه ساختمانی با کمی تیشه‌کاری ابعاد منظمی یافته و دارای گوشه‌های مشخص می‌گردد. سنگ قواره برای جدول‌سازی ، دیوارهای باربر،  و کف‌سازی‌هایی که نیاز به کمی نماسازی دارند، کاربرد دارد.

۳- سنگ پلاک (تزئیناتی): کاربرد آن در نماسازی در سطوح می‌باشد. برای تهیه سنگ پلاک، سنگ قله را در کارگاه سنگ‌بری به ضخامت‌های مورد نظر برش داده و سپس آن را تا حد جلا و آینه شدن ساب می‌دهند.

۴- سنگ لاشه: که حالت خاصی ندارد و به همان شکلی که از معدن استحصال می‌شود به مورد استفاده قرار می گرد و در پر کردن فاصله بین سنگ‌ها ،زیرسازی‌ها، و کف‌سازی خشن استفاده می‌شوند.

سنگ‌های تزئیناتی گران قیمت را از گرانیت و مرمر و سنگ تزئیناتی ارزان را از تراورتن انتخاب می‌کنند. سنگ پلاک را برای تزئینات داخل و خارج ساختمان و در دیوار پله، کف پنجره، کنار ،کف، و زیر دیوار گچی و وسایل تزئیناتی نظیر شمعدان، جدول، گلدان، و جوی و غیره استفاده می‌کنند.

انواع سنگ‌های ساختمانی ایرانی

مهم‌ترین سنگ‌هایی که در عملیات ساختمانی در ایران کاربرد دارند عبارت‌اند از سنگ آهک تراورتن، مرمر، سرپانتین،  گرانیت‌، ماسه سنگ ، شیست و سنگ سبز توف کوارتزیت،.

سنگ آهک: از انواع سنگ‌های رسوبی است و در سطح وسیعی از نظر قواره، شکل، اندازه، و رنگ وجود دارد. سنگ آهک را برای تزئینات کف، نماسازی، مجسمه‌سازی، تزئینات داخل و خارج ساختمان، دیوار، و ستون‌سازی استفاده می‌کنند.

مرمر: یکی از انواع سنگ‌های دگرگون است که در رنگ‌های خاکستری، سیاه، سبز،  سفید، قرمز، زرد و ارغوانی موجود می‌باشد. از این برای تزئینات و نماسازی داخل ساختمان شامل کف، دیوار و کارهای هنری استفاده می‌شود.

کوارتزیت: این نوع سنگ که بیشتر اوقات با سنگ گرانیت نیز اشتباه گرفته می‌شود، دارای ویژگی‌های مختلف و متفاوتی است و از گرانیت سخت‌تر می‌باشد. خصوصیت این سنگ ظاهری زبر و بلوری است که به این صورت قابل شناسایی است.

کوارتزیت را به علت ظاهر زبر آن بیش‌تر در ساختمان‌های ارزان‌قیمت و روستایی استفاده می‌نمایند. رنگ آن بیشتر سرخ، خاکستری ،قهوه‌ای سوخته  و قهوه‌ای می‌باشد.

ماسه سنگ: از نوع رسوبی می‌باشند که از چسبیدن دانه‌های سیلیس به همدیگر حاصل میشوند. ماده اولیه این سنگ ممکن است اکسید آهن و یا خاک رس و سیلیس   باشد. سختی و دوام قطعات این سنگ به نوع چسب آن وابسته است. رنگ این سنگ‌ها معمولاً قهوه‌ای، سرخ ،خاکستری و ارغوانی است.

ماسه سنگ کاملاً سیمانی شده را ممکن است کاملاً خرد نموده و در زیرسازی راه‌آهن و جاده‌ها به کار برند. همچنین ماسه سنگ کوارتزی را به‌عنوان ماسه ریخته‌گری و ماده اولیه شیشه استفاده می‌نمایند.

گرانیت: از انواع سنگ‌های آذرین بوده و بسیار زبر و جلا پذیر، سخت و محکم و بادوام  می‌باشد. ساب زدن و جلا پذیری از ساب معمولی و نمای سنگی تا مرحله آینه‌ای امکان‌پذیر است.

گرانیت خرد شده را برای تهیه بتن زیرسازی جاده و راه‌آهن و سنگ ساختمانی آن را برای تزئینات داخل ،بناهای یادبود، زیربنای تأسیسات، و خارج ساختمان و کف‌سازی استفاده می‌نمایند.

از انواع گرانیت ساختمانی می‌توان گابرو، دیاباز، که اصطلاحا به آن گرانیت سیاه ه گفته می‌شود را نام برد.

سنگ توف: از انواع سنگ‌های خاکستر آتش‌فشان می‌باشد که به دلیل چسبندگی اندک ذرات آن به علت هوازدگی پوسته‌پوسته می‌شود و به‌صورت دانه‌های ریز از آن جدا می‌شود. این سنگ را به علت سبزی زیبایی که دارد در کار پاک‌سازی و دیوارهای حائل و دیوار سازی  استفاده می‌کنند.

شیست: سیاه رنگ و لایه‌لایه می‌باشند که یکی از انواع سنگ‌های دگرگون می‌باشند و به مصرف فرش کردن پیاده‌روها، خیابان‌ها، کف، باغ‌ها و پارک‌ها می‌رسند.

تراورتن: این سنگ در اثر رسوبات جریانات آب گرم زیرزمینی حاصل می‌شود. تراورتن به رنگ‌های سفید، کرم و خاکستری موجود است. از این سنگ جهت نماسازی داخل و خارج ساختمان استفاده می‌شود.

سنگ سابی و نماشویی را تنها از «خدمات کفسابی» بخواهید.