همه چیز درباره گرانیت و کاربردهای آن (قسمت ۱)

گرانیت‌ها هم به‌صورت قواره و هم به‌صورت خرد شده استفاده می‌شوند. در حالت قواره در سنگ‌های ساختمانی در بناها یا دیواره‌ها، در قسمت‌های بیرونی و داخلی ساختمان‌ها، زیربنای تأسیسات اسکله‌ها، سنگ فرش خیابان‌ها، در مجسمه سازی و. کاربرد دارد. در حالت خرد شده نیز معمولاً در زیرسازی راه آهن، در جاده سازی، اجزای بتون، تزئین پیاده روها و… استفاده می‌شوند.
گرانیت‌ها به علت زیبایی خیره کننده، شفافیت، سختی زیاد، تنوع رنگ‌ها و طرح‌ها در بازار جهانی به‌عنوان یک سنگ تزئینی گران قیمت کاربرد دارند. گرانیت‌های صورتی، روشن و قرمز به علت رنگ، بسیار گران‌بها هستند و در بازار جهانی از جایگاه خاصی برخوردارند. در این مقاله ابتدا گرانیت را خواهیم شناخت و نکاتی درباره سنگسابی آن را برای شما عزیزان برخواهیم شمرد.

مهم‌ترین خصوصیات گرانیت‌ها

این ویژگی‌ها به دو گروه تقسیم می‌شوند: خصوصیات گرانیت ساختمانی و خصوصیات گرانیت خرد شده

گرانیت ساختمانی

الف) بافت: چالش مهم درباره گرانیت‌ها بافت آن‌ها می‌باشد. بافت گرانیت‌ها ممکن است از دانه‌های درشت تا دانه‌های ریز متغیر بوده و برخی اوقات نیز دارای بافت پرفیری باشند. ریزی یا درشتی بافت اثر چندانی بر کیفیت سنگ ندارد، اما یکنواختی بافت نقش بسیار مهمی ایفاء می‌نماید؛ زیرا ذخایر زیادی وجود دارند که به علت عدم یکنواختی بافت، از ارزش اقتصادی برخوردار نیستند. یکنواختی نه تنها در بافت بلکه در پراکندگی کانی‌ها نیز بسیار حائز اهمیت است و حتی‌المقدور بایستی تجمع وصفی کانی‌ها در سنگ به کار برده شده کم باشد، یا اصلاً وجود نداشته باشد، البته ممکن است سنگ‌های متفاوت مانند گنایسهای گرانیتی و غیره به‌ویژه توسط تجمع کانی‌ها و لایه‌های یک در میان تیره و روشن در پرداخت حالت دلپذیری را فراهم می‌نماید که باعث افزایش ارزش اقتصادی می‌شود.

ب) رنگ: رنگ یکی از مهم‌ترین خصوصیات مهم گرانیت ساختمانی است. رنگ این نوع سنگ‌ها عموماً بر اساس نوع و مقدار فلدسپات تعیین می‌شود که ممکن است به رنگ خاکستری و صورتی کمرنگ تا صورتی و یا قرمز دیده شود. رنگ خاکستری روشن تا تیره عمدتاً توسط بیوتیت و هورنبلد و فلدسپات و کوارتز مشخص می‌شود. یکنواختی رنگ در کلیه بخش‌های ذخیره عامل مهمی است زیرا یکنواختی باعث افزایش قیمت می‌شود.

ج) سختی: به دلیل وجود کانی‌های هورنبنلد و فلدسپات با درجه سختی ۵ تا ۶٫۵، زون کوارتز با درجه سختی ۷، گرانیت یک سنگ بسیار سخت بوده و نتیجتاً این عامل باعث هزینه زیاد در استخراج و برش و پرداخت آن شده است و نسبت به دیگر سنگ‌های ساختمانی بسیار گران‌تر تمام می‌شود.

د) تخلخل: چون سنگ گرانیت سنگی است کامپکت و فشرده، معمولاً دارای تخلخل اندک است. بر اساس تستهای انجام شده روی ۱۱۶ نمونه گرانیت، تخلخل نمونه‌ها از ۰٫۴ تا ۳٫۸۴ درصد متغیر بوده است و به‌طور میانگین تا حدود ۱٫۲۹ درصد نیز می‌رسد.

ه) مقاومت در مقابل هوازدگی: مقاومت گرانیت در هوا وابسته به میزان میکای بافت و درجه تازگی فلدسپات و تخلخل آن می‌باشد. چنانچه گرانیت بدون درزه باشد در آب و هوای مرطوب در برابر هوازدگی بسیار مقاوم است. اگر در گرانیت پیریت وجود داشته باشد، در برابر هوازدگی به اسیدسولفوریک و اکسید آهن تبدیل می‌شود و بدین صورت رنگ حاصل از سنگ به علت لکه‌های اسید قهوه‌ای بسیار بد منظره می‌شود. باید بدانید که وقتی گرانیت‌ها صیقل باشند مقاومت آن‌ها در برابر هوا فوق‌العاده افزایش می‌یابد.

و) خواص مقاومتی گرانیت‌ها: از نقطه نظر کانی‌ها، هر اندازه مقدار کوارتز گرانیت‌ها بیشتر باشد، مقاومت گرانیت بیشتر می‌شود، و در صورتی که مقدار فلدسپات و به‌ویژه میکا زیاد باشد مقاومت آن کمتر خواهد بود. هنگامی مقاومت گرانیت‌ها افزایش می‌یابد که به‌جای بیوتیت، هورنبلد و یا اوژیت وجود داشته باشد، یا اینکه کانی‌های میکا و هورنبلد با هم آشکار شوند. در گرانیت‌های پرفیری مقاومت سنگ کاهش می‌یابد.